BA/BS formu, bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin belirli tutarı aşan alış ve satışlarını her ay vergi idaresine bildirdiği formdu. 25 Eylül 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 565 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile bu uygulamaya son verildi. Eylül 2024 dönemi ve sonrası için BA/BS formu verilmiyor.
Bu rehberde formun ne olduğunu, kaldırılmadan önceki limit ve ceza kurallarını, geçmiş dönemler için hâlâ nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
BA/BS Formu Nedir?
BA/BS formu, bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin aynı firmayla bir ayda yaptığı KDV hariç 5.000 TL ve üzeri alış (BA) ve satışlarını Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirdiği formdu. Eylül 2024 döneminden itibaren kaldırıldı.
BA/BS, aynı firmayla bir ay içinde yapılan ve belirli tutarı aşan alış ve satışların Gelir İdaresi Başkanlığı'na bildirildiği iki formdu:
- Form BA: Mal ve hizmet alışlarının bildirimi
- Form BS: Mal ve hizmet satışlarının bildirimi
Amaç, alıcının ve satıcının bildirdiği tutarları karşılaştırarak kayıt dışı işlemleri tespit etmekti. Uygulama 2005 yılında başladı ve yaklaşık 19 yıl sürdü.
BA/BS Formu Kaldırıldı mı?
Evet. 565 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile Eylül 2024 döneminden başlamak üzere Form BA ve Form BS verme zorunluluğu sona erdi. 2025 ve 2026 dönemleri için bu formlar verilmiyor.
Kaldırılmasının temel nedeni e-belge kullanımının yaygınlaşmasıdır. e-Fatura, e-arşiv fatura, e-serbest meslek makbuzu ve e-müstahsil makbuzu verileri zaten GİB sistemine anlık ulaşıyor. Temmuz 2021'den itibaren bu elektronik belgeler BA/BS formlarına dahil edilmiyordu; formlarda ağırlıklı olarak kâğıt belgeler kalmıştı. Bakanlık, uyum maliyetini düşürmek için bildirimi tamamen kaldırdı.
Kaldırılmadan Önce Kurallar Neydi?
BA/BS formu kaldırılmadan önce, Ağustos 2024 dönemine kadar, bilanço esasına göre defter tutan mükellefler aynı firmayla aylık KDV hariç 5.000 TL ve üzeri işlemlerini izleyen ayın son gününe kadar bildirirdi. Temmuz 2021'den itibaren e-belgeler bu bildirime dahil edilmiyordu.
Geçmiş dönemlerle ilgili bir yazışma veya inceleme olursa bu kuralları bilmek işinize yarar:
| Konu | Ağustos 2024 dönemine kadar geçerli kural |
|---|---|
| Kimler verirdi? | Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler |
| Bildirim limiti | Aynı firmayla aylık KDV hariç 5.000 TL ve üzeri işlemler |
| Hangi belgeler? | Temmuz 2021'den itibaren e-belgeler hariç, kâğıt belgeler |
| Süre | İzleyen ayın son günü |
| İşlem yoksa | Form boş olarak verilirdi |
Geçmiş Dönemler İçin Ceza Riski Devam Ediyor mu?
Evet, BA/BS formunun kaldırılması geçmiş dönemleri kapsamaz. Ağustos 2024 ve önceki dönemlerde verilmeyen, süresinde verilmeyen veya eksik verilen formlar için 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde özel usulsüzlük cezası kesilebilir.
Formun kaldırılması, Ağustos 2024 ve önceki dönemlerin yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Bu dönemlerde form hiç verilmediyse, süresinde verilmediyse veya eksik verildiyse Vergi Usul Kanunu mükerrer 355. madde uyarınca özel usulsüzlük cezası gündeme gelebilir. Vergi idaresinin ceza kesme yetkisi, ilgili yılı izleyen yılın başından itibaren 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde devam eder.
Geçmiş döneme ait bir ceza ihbarnamesi veya düzeltme yazısı aldıysanız uzlaşma ve indirim imkânları için mali müşavirinizle görüşün.
E-Tebligat Kutunuzu Kontrol Edin
Geçmiş dönem BA/BS uyuşmazlıklarıyla ilgili yazılar ve ceza bildirimleri e-tebligat üzerinden gelir. Süreler tebliğ tarihinden itibaren işlediği için e-tebligat adresinizi düzenli kontrol edin.
Mutabakat Hâlâ Gerekli mi?
BA/BS mutabakatı zorunluluğu kalktı. Ancak müşteri ve tedarikçilerle dönemsel bakiye mutabakatı yapmak yine faydalıdır:
- Kayıtlardaki fatura eksiklerini erken yakalarsınız
- Tahsilat ve ödeme anlaşmazlıklarını azaltırsınız
- KDV beyannamesindeki indirim ve satış tutarlarını doğrularsınız
Nasıl yapılacağını cari hesap mutabakatı yazımızda anlattık. Faturalarınızı ve cari bakiyelerinizi düzenli tutmak için bir online ön muhasebe programı kullanabilirsiniz.
2026'da Hangi Bildirimler Devam Ediyor?
2026'da BA/BS formu verilmese de KDV beyannamesi (izleyen ayın 28'i), muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (izleyen ayın 26'sı) ve bilanço esasında geçici vergi beyannamesi (dönemi izleyen ikinci ayın 17'si) verilmeye devam ediyor.
BA/BS kalktı ama diğer dönemsel yükümlülükler sürüyor. Başlıcaları:
- KDV beyannamesi (izleyen ayın 28'i)
- Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (izleyen ayın 26'sı)
- Geçici vergi beyannamesi (bilanço esasında, dönemi izleyen ikinci ayın 17'si)
Ayrıntılı takvim için ön muhasebe programı ile beyanname hazırlama rehberine bakın.
BA/BS Formu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
BA/BS formu nedir kısaca?
Bilanço esasına göre defter tutanların, aynı firmayla aylık KDV hariç 5.000 TL'yi aşan alış (BA) ve satışlarını (BS) bildirdiği formdu. Eylül 2024 döneminden itibaren kaldırıldı.
BA/BS bildirimi 2026'da zorunlu mu?
Hayır. 565 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile Eylül 2024 dönemi ve sonrası için BA/BS formu verilmiyor.
BA/BS sınırı neydi?
Kaldırılmadan önce sınır, aynı firmayla yapılan aylık işlemler için KDV hariç 5.000 TL'ydi.
Geçmiş dönem BA/BS cezası kesilebilir mi?
Evet. Ağustos 2024 ve önceki dönemlerde verilmeyen veya eksik verilen formlar için zamanaşımı süresi içinde özel usulsüzlük cezası kesilebilir.
BA/BS kalktıysa mutabakat yapmama gerek var mı?
Zorunlu değil, ama cari bakiyeleri ve fatura kayıtlarını doğrulamak için dönemsel mutabakat yapmanızı öneririz.
İlgili Yazılar:
